Przedmiotowy System Oceniania

Klasa 7

  1. Wykonujemy pomiary
Temat według programu Wymagania konieczne

(dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe

(dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone

(dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające

(b. dobra i celująca)

Uczeń:

1.1. Wielkości fizyczne, które mierzysz na co dzień ·   wymienia przyrządy, za pomocą których mierzymy długość, temperaturę, czas, szybkość i masę

·   mierzy długość, temperaturę, czas, szybkość i masę

·   wymienia jednostki mierzonych wielkości

·   podaje zakres pomiarowy przyrządu

 

·   odczytuje najmniejszą działkę przyrządu i podaje dokładność przyrządu

·   dobiera do danego pomiaru przyrząd o odpowiednim zakresie i dokładności

·   oblicza wartość najbardziej zbliżoną do rzeczywistej wartości mierzonej wielkości, jako średnią arytmetyczną wyników

·   przelicza jednostki długości, czasu i masy

 

·   zapisuje różnice między wartością końcową i początkowa wielkości fizycznej (np. )

·   wyjaśnia, co to znaczy wyzerować przyrząd pomiarowy

·   opisuje doświadczenie Celsjusza i objaśnia utworzoną przez niego skalę temperatur

·   wyjaśnia na przykładach przyczyny występowania niepewności pomiarowych

·   posługuje się wagą laboratoryjną

·   wyjaśnia na przykładzie znaczenie pojęcia względności

·   oblicza niepewność pomiarową i zapisuje wynik wraz z niepewnością

 

1.2. Pomiar wartości siły ciężkości ·   mierzy wartość siły w niutonach za pomocą siłomierza

·   oblicza wartość ciężaru posługując się wzorem

·   podaje źródło siły ciężkości i poprawnie zaczepia wektor do ciała, na które działa siła ciężkości

·   wykazuje doświadczalnie, że wartość siły ciężkości jest wprost proporcjonalna do masy ciała

·   uzasadnia potrzebę wprowadzenia siły jako wielkości wektorowej

·   podaje cechy wielkości wektorowej

·   przekształca wzór  i oblicza masę ciała, znając wartość jego ciężaru

·   podaje przykłady skutków działania siły ciężkości

·   rysuje wektor obrazujący siłę o zadanej wartości (przyjmując odpowiednią jednostkę)
1.3. Wyznaczanie gęstości substancji ·   odczytuje gęstość substancji z tabeli

·    mierzy objętość ciał o nieregularnych kształtach za pomocą menzurki

 

·   wyznacza doświadczalnie gęstość ciała stałego o regularnych kształtach

·   oblicza gęstość substancji ze wzoru

·   szacuje niepewności pomiarowe przy pomiarach masy i objętości

 

·   przekształca wzór  i oblicza każdą z wielkości fizycznych w tym wzorze

·   wyznacza doświadczalnie gęstość cieczy

·   odróżnia mierzenie wielkości fizycznej od jej wyznaczania, czyli pomiaru pośredniego

·   przelicza gęstość wyrażoną w kg/m3 na g/cm3 i na odwrót
1.4. Pomiar ciśnienia ·   wykazuje, że skutek nacisku na podłoże, ciała o ciężarze  zależy od wielkości powierzchni zetknięcia ciała z podłożem

·   podaje jednostkę ciśnienia i jej wielokrotności

·   mierzy ciśnienie w oponie samochodowej

·   mierzy ciśnienie atmosferyczne za pomocą barometru

·   oblicza ciśnienie za pomocą wzoru

·   przelicza jednostki ciśnienia

 

·   przekształca wzór  i oblicza każdą z wielkości występujących w tym wzorze

·   opisuje zależność ciśnienia atmosferycznego od wysokości nad poziomem morza

·   rozpoznaje w swoim otoczeniu zjawiska, w których istotną rolę odgrywa ciśnienie atmosferyczne i urządzenia, do działania których jest ono niezbędne

·   wyznacza doświadczalnie ciśnienie atmosferyczne za pomocą strzykawki i siłomierza
1.5. Sporządzamy wykresy ·   na przykładach wyjaśnia znaczenie pojęcia „zależność jednej wielkości fizycznej od drugiej

 

·   na podstawie wyników zgromadzonych w tabeli sporządza samodzielnie wykres zależności jednej wielkości fizycznej od drugiej ·   wykazuje, że jeśli dwie wielkości są do siebie wprost proporcjonalne, to wykres zależności jednej od drugiej jest półprostą wychodzącą z początku układu osi ·   wyciąga wnioski o wartościach wielkości fizycznych na podstawie kąta nachylenia wykresu do osi poziomej

 

  1. Niektóre właściwości fizyczne ciał
Temat według programu Wymagania konieczne

(dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe

(dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone

(dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające

(b. dobra i celująca)

Uczeń:

2.1. Trzy stany skupienia ciał ·   wymienia stany skupienia ciał i podaje ich przykłady

·   podaje przykłady ciał kruchych, sprężystych i plastycznych

·   opisuje stałość objętości i nieściśliwość cieczy

·   wykazuje doświadczalnie ściśliwość gazów

·   wykazuje doświadczalnie zachowanie objętości ciała stałego przy zmianie jego kształtu

·   podaje przykłady zmian właściwości ciał spowodowanych zmianą temperatury

·   opisuje właściwości plazmy

 

2.2. Zmiany stanów skupienia ciał ·   podaje przykłady topnienia, krzepnięcia, parowania, skraplania, sublimacji i resublimacji

·   podaje temperatury krzepnięcia i wrzenia wody

·   odczytuje z tabeli temperatury topnienia i wrzenia

·   wymienia i opisuje zmiany stanów skupienia ciał

·   odróżnia wodę w stanie gazowym (jako niewidoczną) od mgły i chmur

 

·   opisuje zależność szybkości parowania od temperatury

·   demonstruje zjawiska topnienia, wrzenia i skraplania

·   opisuje zależność temperatury wrzenia od ciśnienia

·   wyjaśnia przyczyny skraplania pary wodnej zawartej w powietrzu, np. na okularach, szklankach i potwierdza to doświadczalnie

·   opisuje zmiany objętości ciał podczas topnienia i krzepnięcia

2.3. Rozszerzalność temperaturowa ciał ·   podaje przykłady rozszerzalności temperaturowej w życiu codziennym i technice ·   podaje przykłady rozszerzalności temperaturowej ciał stałych, cieczy i gazów

·   opisuje anomalną rozszerzalność wody i jej znaczenie w przyrodzie

·   opisuje zachowanie taśmy bimetalicznej przy jej ogrzewaniu

·   wyjaśnia zachowanie taśmy bimetalicznej podczas jej ogrzewania

·   wymienia zastosowania praktyczne taśmy bimetalicznej

·   za pomocą symboli  i  lubi  zapisuje fakt, że przyrost długości drutów lub objętości cieczy jest wprost proporcjonalny do przyrostu temperatury

·   wykorzystuje do obliczeń prostą proporcjonalność przyrostu długości do przyrostu temperatury

 

  1. Cząsteczkowa budowa ciał
Temat według programu Wymagania konieczne

(dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe

(dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone

(dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające

(b. dobra i celująca)

Uczeń:

3.1. Cząsteczkowa budowa ciał ·   podaje przykład zjawiska lub doświadczenia dowodzącego cząsteczkowej budowy materii

 

·   opisuje zjawisko dyfuzji

·   przelicza temperaturę wyrażoną w skali Celsjusza na tę samą temperaturę w skali Kelvina i na odwrót

·   wykazuje doświadczalnie zależność szybkości dyfuzji od temperatury

·   opisuje związek średniej szybkości cząsteczek gazu lub cieczy z jego temperaturą

·   uzasadnia wprowadzenie skali Kelvina

 

3.2. Siły międzycząstecz-kowe ·   podaje przyczyny tego, że ciała stałe i ciecze nie rozpadają się na oddzielne cząsteczki

·   wyjaśnia rolę mydła i detergentów

·   na wybranym przykładzie opisuje zjawisko napięcia powierzchniowego, demonstrując odpowiednie doświadczenie ·   podaje przykłady działania sił spójności i sił przylegania

·   demonstruje skutki działania sił międzycząsteczkowych

 

 
3.3, 3.4. Różnice w budowie ciał stałych, cieczy i gazów.

Gaz w zamkniętym zbiorniku

·   podaje przykłady atomów i cząsteczek

·   podaje przykłady pierwiastków i związków chemicznych

·   opisuje różnice w budowie ciał stałych, cieczy i gazów

·   wyjaśnia, dlaczego na wewnętrzne ściany zbiornika gaz wywiera parcie

·   podaje przykłady, w jaki sposób można zmienić ciśnienie gazu w zamkniętym zbiorniku ·   wyjaśnia pojęcia: atomu, cząsteczki, pierwiastka i związku chemicznego

·   objaśnia, co to znaczy, że ciało stałe ma budowę krystaliczną

·   wymienia i objaśnia sposoby zwiększania ciśnienia gazu w zamkniętym zbiorniku

 

 

  1. Jak opisujemy ruch?
Temat według programu Wymagania konieczne

(dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe

(dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone

(dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające

(b. dobra i celująca)

Uczeń:

4.1, 4.2. Układ odniesienia.

Tor ruchu, droga

·   opisuje ruch ciała w podanym układzie odniesienia

·   rozróżnia pojęcia tor ruchu i droga

·   podaje przykłady ruchu, którego tor jest linią prostą

·   klasyfikuje ruchy ze względu na kształt toru ·   wybiera układ odniesienia i opisuje ruch w tym układzie

·   wyjaśnia, co to znaczy, że spoczynek i ruch są względne

·   opisuje położenie ciała za pomocą współrzędnej x

·   oblicza przebytą przez ciało drogę jako

 

 
4.3. Ruch prostoliniowy jednostajny ·   podaje przykłady ruchu prostoliniowego jednostajnego

·   na podstawie różnych wykresów  odczytuje drogę przebywaną przez ciało w różnych odstępach czasu

·   wymienia cechy charakteryzujące ruch prostoliniowy jednostajny

 

·   doświadczalnie bada ruch jednostajny prostoliniowy i formułuje wniosek, że

·   sporządza wykres zależności na podstawie wyników doświadczenia zgromadzonych w tabeli

·   na podstawie znajomości drogi przebytej ruchem jednostajnym w określonym czasie t, oblicza drogę przebytą przez ciało w dowolnym innym czasie
4.4.Wartość prędkości w ruchu jednostajnym prostoliniowym ·   zapisuje wzór  i nazywa występujące w nim wielkości

·   oblicza wartość prędkości ze wzoru

·   oblicza drogę przebytą przez ciało na podstawie wykresu zależności

·   wartość prędkości w km/h wyraża w m/s

·   sporządza wykres zależności  na podstawie danych z tabeli

·   przekształca wzór  i oblicza każdą z występujących w nim wielkości

·   podaje interpretację fizyczną pojęcia szybkości

·   wartość prędkości w km/h wyraża w m/s i na odwrót

4.5. Prędkość w ruchu jednostajnym prostoliniowym   ·   uzasadnia potrzebę wprowadzenia do opisu ruchu wielkości wektorowej – prędkości

·   na przykładzie wymienia cechy prędkości jako wielkości wektorowej

·   opisuje ruch prostoliniowy jednostajny z użyciem pojęcia prędkości

 

·   rysuje wektor obrazujący prędkość o zadanej wartości (przyjmuje odpowiednią jednostkę)
4.6. Ruch zmienny ·   oblicza średnią wartość prędkości

 

·   planuje czas podróży na podstawie mapy i oszacowanej średniej szybkości pojazdu

·   wyznacza doświadczalnie średnią wartość prędkości biegu, pływania lub jazdy na rowerze

·   wykonuje zadania obliczeniowe z użyciem średniej wartości prędkości

·   wyjaśnia różnicę między szybkością średnią i chwilową

 
4.7, 4.8. Ruch prostoliniowy jednostajnie przyspieszony.

Przyspieszenie w ruchu prostoliniowym jednostajnie przyspieszonym

·   podaje przykłady ruchu przyspieszonego i opóźnionego

·   z wykresu zależności  odczytuje przyrosty szybkości w określonych jednakowych odstępach czasu

·   podaje wzór na wartość przyspieszenia

·   posługuje się pojęciem wartości przyspieszenia do opisu ruchu jednostajnie przyspieszonego

·   opisuje ruch jednostajnie przyspieszony

·   podaje jednostki przyspieszenia

 

·   sporządza wykres zależności  dla ruchu jednostajnie przyspieszonego

·   odczytuje zmianę wartości prędkości z wykresu zależności  dla ruchu jednostajnie przyspieszonego

·   sporządza wykres zależności  dla ruchu jednostajnie przyspieszonego

·   opisuje spadek swobodny

 

·   przekształca wzór  i oblicza każdą wielkość z tego wzoru

·   podaje interpretację fizyczną pojęcia przyspieszenia

·   wykonuje zadania obliczeniowe dotyczące ruchu jednostajnie przyspieszonego

4.10. Ruch jednostajnie opóźniony ·   podaje wzór na wartość przyspieszenia w ruchu jednostajnie opóźnionym

·   z wykresu zależności  odczytuje jednakowe ubytki szybkości w określonych jednakowych odstępach czasu

 

  ·   sporządza wykres zależności  dla ruchu jednostajnie opóźnionego

·   przekształca wzór    i oblicza każdą z wielkości występującą w tym wzorze

 

·   wykonuje zadania obliczeniowe dotyczące ruchu jednostajnie przyspieszonego

·   podaje interpretację fizyczną pojęcia przyspieszenia w ruchu jednostajnie opóźnionym

 

  1. Siły w przyrodzie
Temat według programu Wymagania konieczne

(dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe

(dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone

(dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające

(b. dobra i celująca)

Uczeń:

5.1. Rodzaje i skutki oddziaływań ·   na przykładach rozpoznaje oddziaływania bezpośrednie i na odległość

 

·   wymienia różne rodzaje oddziaływania ciał

·   podaje przykłady statycznych i dynamicznych skutków oddziaływań

·   podaje przykłady układów ciał wzajemnie oddziałujących, wskazuje siły wewnętrzne i zewnętrzne w każdym układzie

·   na dowolnym przykładzie wskazuje siły wzajemnego oddziaływania ciał

 
5.2. Siła wypadkowa. Siły równoważące się ·   podaje przykład dwóch sił równoważących się

·   oblicza wartość i określa zwrot wypadkowej dwóch sił działających na ciało wzdłuż jednej prostej – o zwrotach zgodnych i przeciwnych

  ·   podaje przykład kilku sił działających na ciało wzdłuż jednej prostej, które się równoważą

·   oblicza wartość i określa zwrot wypadkowej kilku sił działających na ciało wzdłuż jednej prostej – o zwrotach zgodnych i przeciwnych

 

·   oblicza niepewności pomiarowe sumy i różnicy wartości dwóch sił
5.3. Pierwsza zasada dynamiki Newtona ·   na prostych przykładach ciał spoczywających wskazuje siły równoważące się

 

·   analizuje zachowanie się ciał na podstawie pierwszej zasady dynamiki ·   opisuje doświadczenie potwierdzające pierwszą zasadę dynamiki

·   na przykładzie opisuje zjawisko bezwładności

 
5.4. Trzecia zasada dynamiki Newtona ·   ilustruje na przykładach pierwszą i trzecią zasadę dynamiki ·   wykazuje doświadczalnie, że siły wzajemnego oddziaływania mają jednakowe wartości, ten sam kierunek, przeciwne zwroty i różne punkty przyłożenia

 

·   opisujewzajemneoddziaływanie ciałna podstawietrzeciejzasady dynamikiNewtona

·   nadowolnymprzykładzie wskazujesiły wzajemnego oddziaływania,rysujeje i podaje ich cechy

 

·   opisujezjawiskoodrzutu
5.5. Siły sprężystości ·   podaje przykłady występowania sił sprężystości w otoczeniu

 

·   wymienia siły działające na ciężarek wiszący na sprężynie

·   wyjaśnia spoczynek ciężarka wiszącego na sprężynie na podstawie pierwszej zasady dynamiki

·   wyjaśnia, że na skutek rozciągania lub ściskania ciała pojawiają się siły dążące do przywrócenia początkowych jego rozmiarów i kształtów, czyli siły sprężystości działające na rozciągające lub ściskające ciało

 

·   przeprowadza rozumowanie prowadzące do wniosku, że wartość siły sprężystości działającej na ciało wiszące na sprężynie jest wprost proporcjonalna do wydłużenia sprężyny
5.6. Siła oporu powietrza i siła tarcia ·   podaje przykłady, w których na ciała poruszające się w powietrzu działa siła oporu powietrza

·   wymienia niektóre sposoby zmniejszania i zwiększania tarcia

·   podaje przykłady pożytecznych i szkodliwych skutków działania sił tarcia

·   podaje przykłady świadczące o tym, że wartość siły oporu powietrza wzrasta wraz ze wzrostem szybkości ciała

·   wykazuje doświadczalnie, że siły tarcia występujące przy toczeniu mają mniejsze wartości niż przy przesuwaniu jednego ciała po drugim

 

·   doświadczalnie bada siłę oporu powietrza i formułuje wnioski

·   podaje przyczyny występowania sił tarcia

 

·   wykazuje doświadczalnie, że wartość siły tarcia kinetycznego nie zależy od pola powierzchni styku ciał przesuwających się względem siebie, a zależy od rodzaju powierzchni ciał trących o siebie i wartości siły dociskającej te ciała do siebie

 

5.7. Prawo Pascala. Ciśnienie hydrostatyczne ·   podaje przykłady parcia gazów i cieczy na ściany i dno zbiornika

·   podaje przykłady wykorzystania prawa Pascala

·   demonstruje i objaśnia prawo Pascala

 

·   demonstruje zależność ciśnienia hydrostatycznego od wysokości słupa cieczy

·   oblicza ciśnienie słupa cieczy na dnie cylindrycznego naczynia ze wzoru d · g · h

·   objaśnia zasadę działania podnośnika hydraulicznego i hamulca samochodowego

·   wykorzystuje wzór na ciśnienie hydrostatyczne w zadaniach obliczeniowych

5.8. Siła wyporu ·   podaje i objaśnia wzór na wartość siły wyporu

·   podaje warunek pływania i tonięcia ciała zanurzonego w cieczy

·   wyznacza doświadczalnie gęstość ciała z wykorzystaniem prawa Archimedesa ·   wyjaśnia pływanie i tonięcie ciał wykorzystując pierwszą zasadę dynamiki

 

·   wykorzystuje wzór na wartość siły wyporu do wykonywania obliczeń

·   objaśnia praktyczne znaczenie występowania w przyrodzie siły wyporu

5.9. Druga zasada dynamiki Newtona ·   opisuje ruch ciała pod działaniem stałej siły wypadkowej zwróconej tak samo jak prędkość

·   zapisuje wzorem drugą zasadę dynamiki i odczytuje ten zapis

 

·   ilustruje na przykładach drugą zasadę dynamiki ·   oblicza każdą z wielkości we wzorze

·   z wykresu a(F) oblicza masę ciała

 

·   podaje wymiar 1 niutona

·   przez porównanie wzorów  i  uzasadnia, że współczynnik g to wartość przyspieszenia, z jakim ciała spadają swobodnie

 

  1. Praca,moc,energia mechaniczna
Temat według programu Wymagania konieczne

(dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe

(dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone

(dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające

(b. dobra i celująca)

Uczeń:

6.1, 6.2. Praca mechaniczna. Moc ·   podaje przykłady wykonania pracy w sensie fizycznym

·   podaje jednostkę pracy 1 J

·   wyjaśnia, co to znaczy, że urządzenia pracują z różną mocą

·   podaje jednostki mocy i przelicza je

·   oblicza pracę ze wzoru

·   oblicza moc ze wzoru

 

·   oblicza każdą z wielkości we wzorze

·   objaśnia sens fizyczny pojęcia mocy

·   oblicza każdą z wielkości ze wzoru

·   podaje ograniczenia stosowalności wzoru

·   sporządza wykres zależności oraz , odczytuje i oblicza pracę na podstawie tych wykresów

oblicza moc na podstawie wykresu zależności

6.3.  Energia mechaniczna ·   wyjaśnia, co to znaczy, że ciało ma energię mechaniczną

 

·   podaje przykłady energii w przyrodzie i sposoby jej wykorzystywania

·   podaje przykłady zmiany energii mechanicznej na skutek wykonanej pracy

·   wyjaśnia pojęcia układu ciał wzajemnie oddziałujących oraz sił wewnętrznych w układzie i zewnętrznych spoza układu

·   wyjaśnia i zapisuje związek

 
6.4. Energia potencjalna i energia kinetyczna ·   podaje przykłady ciał mających energię potencjalną ciężkości i energię kinetyczną

·   wymienia czynności, które należy wykonać, by zmienić energię potencjalną ciała i energię kinetyczną tego ciała

 

·   wyjaśnia pojęcie poziomu zerowego

 

·   oblicza energię potencjalną grawitacji ze wzoru  i energię kinetyczną ze wzoru

·   oblicza energię potencjalną względem dowolnie wybranego poziomu zerowego

·   wykonuje zadania, obliczając każdą z wielkości występujących we wzorach na energię kinetyczną i potencjalną ciężkości
6.5. Zasada zachowania energii mechanicznej ·   podaje przykłady przemiany energii potencjalnej w kinetyczną i na odwrót, z zastosowaniem zasady zachowania energii mechanicznej   ·   podaje przykłady sytuacji, w których zasada zachowania energii mechanicznej nie jest spełniona ·   stosuje zasadę zachowania energii mechanicznej do rozwiązywania zadań obliczeniowych

·   objaśnia i oblicza sprawność urządzenia mechanicznego